معنای آیه ایاک نعبد و ایاک نستعین

“ایاك نعبد و ایاك نستعین‌”(حمد،5ـ6)تنها تو را عبادت و پرستش می‌كنیم و تنها از تو یاری می‌جوییم‌.

كلمة عبادت از كلمة “عبد” گرفته شده است‌، و علی القاعده باید همان معنا را افاده كند. (استعانت هم به معنای كمك و یاری جستن است‌.) این كه بنده‌، عبادت را به خودش نسبت می‌دهد، (ایاك نعبد می‌گوید) گویا برای خود ادعای استقلال ـ در وجود، قدرت و اراده ـ می‌كند، با این‌كه مملوك هیچ‌گونه استقلالی در هیچ جهتی از جهاتش ندارد; چون مملوك است و گویا برای تدارك و جبران همین نقص كه در ابتدای امر به نظر می‌رسد، اضافه می‌كند: “و ایاك نستعین‌”; یعنی همین عبادتمان هم به استقلال خودمان نیست‌; بلكه از تو نیرو می‌گیریم و استعانت می‌جوییم‌; پس دو جمله “إیّاك نعبد و إیّاك نستعین‌” یك معنا را می‌رساند و آن عبادت خالصانه است كه هیچ‌گونه شایبه‌ای در آن نیست‌.(تفسیر المیزان‌، علامه طباطبایی‌;، ترجمة سیدمحمد باقر موسوی‌، ج 1، ص 39 ـ 43.)

صیغة جمع “نعبد و نستعین‌” می‌تواند اشاره بر این مطلب باشد كه اصل در نماز، جماعت است‌; چنان‌كه در جای دیگر نیز می‌فرماید: “و اركعی مع الراَكعین‌;(آل‌عمران‌، 43) و با نمازگزاران ركوع كن‌.”

دیگر اینكه‌: گویا علت آمدن پرستش و استعانت به صیغه متكلم مع الغیر ( همان جمع فارسی)، دوری از خودخواهی و استكبار باشد و می‌خواهد به همین نكته اشاره كند كه گفتیم‌: مقام عبودیت‌، با خودبینی منافات دارد، لذا بندة خدا، عبادت خود و همة بندگان دیگر را در نظر گرفته و می‌گوید: ما تو را می‌پرستیم‌; چون به همین مقدار هم در سرزنش نفس و دور افكندن تعیّنات و تشخّصات اثر دارد، زیرا وقتی من خود را تنها ببینم به انانیت و خودبینی و استكبار نزدیك‌ترم‌; به خلاف این‌كه خودم را مخلوط با سایر بندگان و آمیخته با سواد مردم (سیاهی لشكر) بدانم كه اثر تعیّن و تشخّص را از بین برده‌ام‌.(تفسیر المیزان‌، همان‌، ص 42.).

  

  • گالیله

    گالیله

    گالیله گالیلئو گالیله در سال ۱۵۶۴ در پیزا واقع در ایتالیا متولد شد وی تا ۱۹ سالگی تمام مطا…
  • رشد و تکامل

    تحقیق رشد و تکامل

    رشد و تکامل رشد و نمو بدنى عبارت است از تغییرات ارگانیک و تشریحى که به‌طور مداوم انجام مى‌…
  • معجزات حضرت موسی

    تحقیق معجزات حضرت موسی

    معجزات حضرت موسی طبق آیات قرآن، حضرت موسی(ع) شش معجزه برای قوم خود آشکار کرد و این معجزات،…
بارگذاری بیشتر مطالب مرتبط
  • گالیله

    گالیله

    گالیله گالیلئو گالیله در سال ۱۵۶۴ در پیزا واقع در ایتالیا متولد شد وی تا ۱۹ سالگی تمام مطا…
  • رشد و تکامل

    تحقیق رشد و تکامل

    رشد و تکامل رشد و نمو بدنى عبارت است از تغییرات ارگانیک و تشریحى که به‌طور مداوم انجام مى‌…
  • معجزات حضرت موسی

    تحقیق معجزات حضرت موسی

    معجزات حضرت موسی طبق آیات قرآن، حضرت موسی(ع) شش معجزه برای قوم خود آشکار کرد و این معجزات،…
بارگذاری در کافه تحقیق

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بررسی

گالیله

گالیله گالیلئو گالیله در سال ۱۵۶۴ در پیزا واقع در ایتالیا متولد شد وی تا ۱۹ سالگی تمام مطا…