نویسنده: صابر

هنگامى امام رضا(ع) وليعهدى مامون را پذيرفت كه به اين حقيقت پى برده بود كه در صورت امتناع بهايى را كه بايد بپردازد تنها جان خودش نمى‏باشد، بلكه علويان و دوستدارانشان همه در معرض خطر واقع مى‏شوند. در حالى كه اگر بر امام جايز بود كه در آن شرايط، جان خويشتن را به خطر بيفكند، ولى در مورد دوستداران و شيعيان خود و يا ساير علويان هرگز به خود حق نمى‏داد كه جان آنان را نيز به مخاطره دراندازد.

خداوند، عالم هستي را بر اساس نظام علت و معلول (اسباب و مسببات) استوار كرده است. هيچ پديده‏اي بدون علت به وجود نمي‏آيد، هر آنچه در عالم هستي محقق مي‏شود ،ناشي از علت و سبب خاصي است. آتش علت سوزاندن است، پيدايش درخت ميوه معلول قرار گرفتن نهال درون خاك با شرايط و كيفيت خاص و آب و هواي مناسب است.

این سوره را از آن جهت بقره نامیده‌اند که واژه “بقرة” در داستان گاو بنی اسرائیل، در آیات ۶۷ تا ۷۱ چند بار تکرار شده است؛ مانند: “وَ إِذْ قالَ مُوسى‏ لِقَوْمِهِ إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تَذْبَحُوا بَقَرَةً قالُوا أَ تَتَّخِذُنا هُزُواً قالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ أَکُونَ مِنَ الْجاهِلین‏”؛ و (به یاد آورید) هنگامى را که موسى به قوم خود گفت:

سورۀ تکاثر به معنای« افزون طلبی در ثروت» سوره ای مکّی است. و پانزدهمین سوره ای که بر حضرت محمد(ص) نازل شده است. علت نام گذاری این سوره، آیۀ اول و دوم آن است که از تکاثر به معنای افزون طلبی و فخر نمودن به مال و قوم بسیار نکوهش کرده است و یک پیام عبرت انگیز و بیدار کننده است. این سوره نام دیگری ندارد.

هجوم بیگانگان و استعمارگران و تلاش آن‌ها برای عقب نگاه داشتن کشورهای جهان اسلام برای استثمار منابع انسانی و طبیعی و تداوم سلطه‌ی غرب بر این کشورها با سرکار آوردن حکام فاسد و دست نشانده و سرگرم کردن مسلمانان به تفرقه و جنگ‏های داخلی و جانشین ساختن شعارهای استعماری هم‌چون، ناسیونالیزم، پان ‏عربیسم برای آنان کارساز بوده است.

از قرآن كريم استفاده مى شود كه بر پايى جهان آخرت, تنها به زنده شدن مجدد انسانها نيست بلكه اساساً نظام اين جهان, دگرگون مى شود و جهان ديگرى با ويژگيهاى ديگرى بر پا مى گردد, جهانى كه براى ما قابل پيش بينى نيست و طبعاً شناخت دقيقى هم از ويژگيهاى آن نمى توانيم داشته باشيم. و آنگاه همه انسانها از آغاز تا پايان خلقت با هم, زنده مى شوند و به نتايج اعمالشان مى رسند و جاودانه در نعمت يا عذاب مى مانند.

مباحث نظري در جامعه شناسي همواره به رابطه عقل و تجربه توجه كرده اند. مطالعات ديني نيز از توجه به اين رابطه بركنار نبوده اند. اما در اين مطالعات نوعي نگراني از نتيجة برقراري اين ارتباط به چشم مي خورد. كتاب نهج البلاغه توجه به رابطة عقل و تجربه را در مضامين خود نشان مي دهد. تجربه به ترسيم رابطه بين انسان و خالق از يك سو و انسان و واقعيت از سوي ديگر مي پردازد. قول و فعل اميرالمؤمنين نيز گوياي رابطه بين عقل و تجربه است.

اركان عقد مضاربه

الف ـ ايجاب و قبول‏

عبارت از لفظى است كه طرفين به وسيله آن رضايت خود را از عقد مضاربه با شرايطش اعلام مى‏دارند. لازم نيست اين الفاظ به عربى باشد بلكه به هر زبانى كه منظور طرفين از عقد را برساند كفايت مى‏كند.

بسیاری از مردم کینه‌ها را در سینه‌های خود پنهان می‌کنند و به طور دائم در انتظار روزی هستند که بر دشمن پیروز شوند و چندین برابر از او انتقام بگیرند، نه فقط بدی را به بدی پاسخ می‌گویند، بلکه یک بدی را به چندین بدی پاسخ می‌دهند و از همه بدتر این که گاه به این صفت رذیله و بسیار زشت افتخار هم می‌کنند و می‌گویند ما کسی هستیم که پس از پیروزی بر دشمن با او چنین و چنان کردیم.