زینت و آراستگی در قرآن

قل‏من حرم زینه الله التی اخرج لعباده و الطیبات من الرزق  در این آیه به نوعی التفات حكمی مخصوص به این امت از حكم عام سابق استخراج شده، همچنانكه در جمله: ذلك من ایات ‏الله لعلهم یذكرون و جمله: فاذا فعلوا فاحشه نظیرش گذشت. استفهامی كه در این آیه است استفهامی است انكاری.

كلمه الزینه درمقابل معنای الشین است، و به معنای كارها و چیزهایی‏است كه عیب و نقص را از بین ببرد والشین به معنای هر چیزی است كه مایه رسوایی و نقص‏انسان و نفرت اشخاص از او بوده باشد.

معنای اخراج زینت و طیبات رزق (در ذیل آیه: قل من حرم زینه الله…)

اخراج زینت استعاره‏ای است تخییلی و كنایه است از اظهار آن.آری، این خدای سبحان است كه به الهام و هدایت خود انسان را از راه فطرت ملهم كرده تا انواع و اقسام زینت‏هایی‏كه مورد پسند جامعه او و باعث مجذوب شدن دلها به سوی او است ایجاد نموده به این وسیله نفرت و تنفر مردم را از خود دور سازد. پس گرچه به حسب ظاهر به وجود آوردن زینت‏ها و سایر حوائج زندگی كار خود انسان است، و لیكن از آنجایی كه به الهام خداوند بوده در حقیقت او ایجادش كرده و آن را از پنهانی به عرصه بروز و ظهور در آورده، چون می‏دانسته كه این نوع موجود محتاج به زینت است.

آری، اگر انسان در دنیا بطور انفرادی زندگی می‏كرد هرگز محتاج به زینتی كه خود رابا آن بیاراید نمی‏شد، بلكه اصلا بخاطرش هم خطور نمی‏كرد كه چنین چیزی لازم است، ولیكن از آنجایی كه زندگیش جز بطور اجتماع ممكن نیست، و زندگی اجتماعی هم قهرا محتاج به اراده و كراهت، حب و بغض، رضا و سخط و امثال آن است، از این جهت خواه ناخواه به قیافه و شكل‏هایی بر می‏خورد كه یكی را دوست می‏دارد و از یكی بدش می‏آید، لذا معلم غیبی از ماورای فطرتش به او الهام كرده تا به اصلاح مفاسد خود بپردازد، و معایب خود را بر طرف ساخته خود را زینت دهد، و شاید همین نكته باعث شده كه از انسان به لفظ عباده كه صیغه جمع است تعبیر بفرماید.

و این زینت از مهم‏ترین اموری است كه اجتماع بشری بر آن اعتماد می‏كند، و از آداب راسخی است كه به موازات ترقی و تنزل، مدنیت انسان ترقی و تنزل می‏نماید، واز لوازمی است كه هیچ وقت از هیچ جامعه‏ای منفك نمی‏گردد، به طوری كه فرض نبودن آن دریك جامعه مساوی بافرض انعدام و متلاشی شدن اجزای آن جامعه است. آری، معنای انهدام جامعه جز از بین رفتن حسن و قبح، حب و بغض، اراده و كراهت و امثال آن نیست، وقتی دربین افراد یك جامعه اینگونه امور حكمفرما نباشد دیگر مصداقی برای اجتماع باقی نمی‏ماند – دقت بفرمایید.

طیببه معنای چیزی است كه ملایم با طبع باشد، و در اینجا عبارت است از انواع مختلف غذاهایی كه انسان با آن ارتزاق می‏كند. و یا عبارت است از مطلق چیزهایی كه آدمی در زندگی و بقای خود از آنها استمداد می‏جوید، مانند مسكن، همسر و…برای تشخیص اینكه كدامیك از افراد این انواع طیبه و مطابق با میل و شهوت او و سازگار با وضع ساختمانی او است، خداوند او را مجهز به حواسی كرده كه با آن می‏تواند سازگار آن را از ناسازگارش تمیز دهد.

این مساله كه زندگی صحیح و سعید آدمی مبتنی بر رزق طیب است احتیاج به گفتن ندارد، و ناگفته پیدا است كه انسان وقتی در زندگی خود به سعادت مطلوبش نائل می‏شود كه وسیله ارتزاقش چیزهایی باشد كه با طبیعت قوا و جهازاتش سازگار بوده، و با بقای تركیب خاصی كه آن جهازات دارد مساعد باشد، چون انسان به هیچ جهازی مجهز نشده مگر اینكه زندگیش موقوف و منوط بر آن است. بنابراین، اگر در موردی، حاجت خود را با چیزی كه باطبعش سازگار نیست برآورده سازد نقصی به خود وارد آورده، و مجبور است آن نقص را به وسیله سایر قوای خود تتمیم و جبران نماید.

مثلا گرسنه‏ای كه احتیاج به غذا را به صورتی غیر صحیح بر طرف می‏سازد و بیش ازاندازه لازم غذا می‏خورد نقصی به جهاز هاضمه خود وارد می‏آورد، و مجبور می‏شود به وسیله دوا و اتخاذ رژیم، جهاز هاضمه و غدد ترشحی آن را اصلاح نماید، و وقتی این عمل را چند بار تكرار كرد دواهای مزبور از اثر و خاصیت می‏افتد، و انسان برای همیشه علیل شده از انجام كارهای حیاتی‏اش كه اهم آن فكر سالم و آزاد است باز می‏ماند، و همچنین سایر حوائج زندگی.

علاوه بر اینكه تعدی از این سنت انسان را به چیز دیگری تبدیل می‏كند، و به صورت موجودی در می‏آورد كه نه عالم برای مثل او آفریده شده، و نه امثال او برای عالم خلق شده‏اند.

آری، انسانی كه یكسره خود را به دست شهوات بسپارد و بكوشد كه تا آخرین مرحله امكان و قدرت از لذائذ حیوانی و شكم و شهوت و امثال آن تمتع ببرد انسانی است كه می‏خواهد درظرفی زندگی كند كه عالم هستی برایش معین نكرده و به راهی رود كه فطرت برایش تعیین ننموده است.

خدای سبحان در این آیه شریفه زینت‏هایی را سراغ می‏دهد كه برای بندگانش ایجاد نموده، و آنان را فطرتا به وجود آن زینت‏ها و به استعمال و استفاده از آنها ملهم كرده، و معلوم است كه فطرت الهام نمی‏كند مگر به چیزهایی كه وجود و بقای انسان منوط و محتاج به آن‏است. در وضوح این امر همین بس كه هیچ دلیلی بر مباح بودن چیزی بهتر از احتیاج به آن نیست، زیرا احتیاج به حسب وجود و طبیعت خاص انسانی خود دلیل است بر اینكه خدای تعالی انسان را طوری آفریده كه به آن چیز محتاج باشد. و به عبارت دیگر باتعبیه قوا و ادوات انسان رابطه‏ای بین او و بین آن چیزها برقرار كرده كه خواه ناخواه، در صدد تحصیل آنها برمی‏آید.

ذكر طیبات از رزق و عطف آن بر زینت و قرار داشتن این عطف در سیاق استفهام انكاری این معنا را می‏رساند كه،

اولا: رزق طیب دارای اقسامی است.

ثانیا: زینت خداو رزق طیب را هم شرع اباحه كرده و هم عقل و هم فطرت.

ثالثا: این اباحه وقتی است كه استفاده از آن از حد اعتدال تجاوز نكند و گر نه جامعه را تهدید به انحطاط نموده شكافی در بنیان آن ایجاد می‏كند كه مایه انعدام آن است.

آری، كمتر فسادی در عالم ظاهر می‏شود و كمتر جنگ خونینی است كه نسل‏ها را قطع و آبادی‏ها را ویران سازد و منشا آن اسراف و افراط در استفاده‏از زینت و رزق نبوده باشد، چون انسان طبعا اینطور است كه وقتی از جاده اعتدال بیرون شد و پااز مرز خود بیرون گذاشت كمتر می‏تواند خود را كنترل كند، و به یك حد معینی اكتفا نماید، بلكه مانند تیری كه از كمان بیرون شود تا آخرین حد قدرتش جلو می‏رود، و چون چنین است سزاوار است كه همه وقت و در همه امور در زیر تازیانه تربیت كنترل شود، و به ساده‏ترین بیانی كه عقل خود او آن را بپسندد پند و اندرز داده شود.

چرا خداوند به ضروریات زندگی از قبیل لباس پوشیدن و خود را آراستن امر نموده است؟امر پروردگار به ضروریات زندگی از قبیل لباس پوشیدن و خود را آراستن از همین باب است كه می‏خواهد تربیتش حتی در اینگونه امور ساده و پیش پا افتاده رعایت شده باشد، پس كسی نگوید امر به پوشیدن لباس و تنظیف و آرایش چه معنا دارد.

صاحب تفسیرالمنار جواب دیگری از این حرف داده – و چه نیكو گفته است: این‏حرف را كسانی می‏زنند كه از تاریخ امم و سرگذشت ملل گذشته بی‏خبرند، و گر نه آن را سطحی و ساده تلقی ننموده به اهمیت و ارزش آن پی می‏بردند، چون اكثر مردم نیمه وحشی جزیره‏نشین و كوهستانی‏های آفریقا كه در جنگل‏ها و غارها تنها و یا دسته جمعی زندگی می‏كردند زن و مردشان لخت بسر می‏بردند، اسلام به هر قومی از آنان كه دست یافت با امثال آیه مورد بحث لباس پوشیدن را به آنان یاد داد و ستر عورت را برایشان واجب كرد، و به سوی تمدن سوق‏شان داد. و من خیال می‏كنم این قبیل حرفها از ناحیه دشمنان اسلام در دهن‏هاافتاده است، گویامبلغین مسیحیت به منظور رم دادن مردم از اسلام و دعوت‏شان به كیش خوداین طعنه‏ها را زده‏اند، و گرنه ارزش دعوت اسلام به لباس و آرایش بر هیچ كس پوشیده نیست. و لذا بعضی از منصفین مسیحی اعتراف كرده‏اند به اینكه این‏گونه طعنه‏ها نسبت به اسلام بی‏انصافی است، اسلام با این حكم خود منت بزرگی به گردن ما اروپائیان دارد، چون اگراسلام نبود ما امروز در خطه پهناور آفریقا تجارت پارچه و قماش نداشته و سالیانه مبالغ هنگفتی سود نمی‏بردیم.این حكم اسلام تنها در بین مسلمین آنجا حسن اثر نداشته بلكه امم و ملل بت‏پرست نیز وقتی هموطنان خودرا دیدند كه پس از قبول اسلام ملبس به لباس شدند و به زینت و آرایش خود پرداختند آنان نیز به تقلید از مسلمین لباس پوشیده رسم دیرینه خود را ترك گفتند.

شاهد زنده این مدعا، ساكنین بلاد هندند، چون بت‏پرستان این‏ناحیه در عین اینكه از قدیم الایام مردمی متمدن بودند مع ذلك هم اكنون هزاران هزار از زن و مردشان لخت مادرزاد و یا نصف و یا ربع بدن‏شان برهنه است. بعضی از مردان‏شان در بازارها و كارگاه‏ها بدون لباس آمد و شد می‏كنند، و فقط عورت‏ها و یا حد اكثر از كمر به پایین را می‏پوشانند، زنان‏شان شكم و ران‏ها را برهنه نموده و از كمر به بالای‏شان هم برهنه است. دانشمندان همین قوم اعتراف كرده‏اند كه این مقدار از لباس را هم مسلمانان به آنان آموخته‏اند. و همچنین غذا خوردن در ظرف هم از آثار اسلام است، چون می‏دیدند كه مسلمین هیچ وقت بدون ظرف غذا نمی‏خورند حتی فقرای آنان كه دسترسی به ظرف ندارند غذا را روی برگ درختان ریخته ازروی آن برمی‏دارند و می‏خورند، و در عین تهی دستی هرگز از لباس و آرایش خود كم نمی‏گذارند.

  

لینک دانلود فایل زینت و آراستگی در قرآن pdf
  • گالیله

    گالیله

    گالیله گالیلئو گالیله در سال ۱۵۶۴ در پیزا واقع در ایتالیا متولد شد وی تا ۱۹ سالگی تمام مطا…
  • رشد و تکامل

    تحقیق رشد و تکامل

    رشد و تکامل رشد و نمو بدنى عبارت است از تغییرات ارگانیک و تشریحى که به‌طور مداوم انجام مى‌…
  • معجزات حضرت موسی

    تحقیق معجزات حضرت موسی

    معجزات حضرت موسی طبق آیات قرآن، حضرت موسی(ع) شش معجزه برای قوم خود آشکار کرد و این معجزات،…
بارگذاری بیشتر مطالب مرتبط
  • گالیله

    گالیله

    گالیله گالیلئو گالیله در سال ۱۵۶۴ در پیزا واقع در ایتالیا متولد شد وی تا ۱۹ سالگی تمام مطا…
  • رشد و تکامل

    تحقیق رشد و تکامل

    رشد و تکامل رشد و نمو بدنى عبارت است از تغییرات ارگانیک و تشریحى که به‌طور مداوم انجام مى‌…
  • معجزات حضرت موسی

    تحقیق معجزات حضرت موسی

    معجزات حضرت موسی طبق آیات قرآن، حضرت موسی(ع) شش معجزه برای قوم خود آشکار کرد و این معجزات،…
بارگذاری در کافه تحقیق

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بررسی

گالیله

گالیله گالیلئو گالیله در سال ۱۵۶۴ در پیزا واقع در ایتالیا متولد شد وی تا ۱۹ سالگی تمام مطا…